Okręg Kaliningradzki  powstał ze zlikwidowanej dawnej niemieckiej prowincji Prusy Wschodnie, która po II wojnie światowej została podzielona pomiędzy Polskę a ZSRR.

Formalnie obwód został utworzony 7 kwietnia 1946 jako część terytorium Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w ramach ZSRR), pod nazwą "obwód królewiecki". W wyniku zmiany nazwy miasta Królewiec na Kaliningrad (4 czerwca 1946), powstał obwód kaliningradzki. W tym samym czasie dokonano zmian nazw praktycznie wszystkich miejscowości w obwodzie.

Zgodnie ze spisem ludności przeprowadzonym w 2002 roku, obwód kaliningradzki zamieszkuje 955 300 osób, z czego 78% mieszka w miastach. W obwodzie kaliningradzkim żyje w sumie 97 narodowości i grup etnicznych, największa z nich to Rosjanie, którzy stanowią prawie 80% ogółu.

Okolice Kaliningradu to najbardziej zmilitaryzowany obszar Federacji Rosyjskiej. Bazy wojskowe mieszczą się na terenie całego obwodu kaliningradzkiego.